MARIA MINCZEWSKA (1922 - 1980)


 

Odznaczenia:

  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski,
  • Medal Komisji Edukacji Narodowej,
  • Złoty Krzyż Zasługi
  • Złota Odznaka Związkowa,
  • Srebrna Odznaka Związkowa,
  • Brązowy Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny”
  • Brązowy  Medal „Za zasługi dla obronności kraju”
  • Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego
  • Nagroda I stopnia Ministerstwa  Oświaty i Wychowania
  • Nagroda  Ministra Obrony Narodowej
  • Odznaka „Za wzorową pracę w służbie zdrowia”

 

Urodziła się 23 czerwca 1922 r. w Zamościu w rodzinie inteligenckiej. Ojciec Jej – farmaceuta prowadził znaną aptekę założoną przez rodzinę matki na początku XVIII wieku. W Zamościu ukończyła szkołę powszechną i podjęła naukę w Państwowym Liceum i Gimnazjum im. Jana Zamojskiego. Po wybuchu wojny w 1939 r. natychmiast zgłosiła się do szpitala w Zamościu jako sanitariuszka. Na podjęcie takiej decyzji wpływ wywarły: wrażliwa i uczuciowa natura, samodzielność w podejmowaniu decyzji oraz klimat domu rodzinnego, społeczne zaangażowanie ojca i jego radykalne przekonania. Niebawem przyjechała do Warszawy i rozpoczęła naukę w Warszawskiej Szkole Pielęgniarstwa, którą ukończyła 23 września 1942 r. Po uzyskaniu dyplomu podjęła pracę pielęgniarki w Klinice Dziecięcej przy ul. Litewskiej w Warszawie. W 1943 r. wróciła do Powiatowego Szpitala w Zamościu.
Mimo młodego wieku potrafiła pogodzić pracę z nauką. Przygotowywała się do egzaminu maturalnego, który zdała w 1944 r. Po wyzwoleniu ochotniczo zgłosiła się do pracy w Wojskowym Szpitalu Polowym nr 68 a następnie w Urzędzie Repatriacyjnym w Krakowie. Na początku 1946 r. wyjechała do Nowego Targu i tu zajęła się higieną szkolną. W latach 1947-1949 pracowała w Powiatowym Ośrodku Zdrowia w Zamościu. Wspominając ten okres brat Marii Minczewskiej mówił: „Maryśka jeśli się czegoś podejmowała robiła to z wielkim oddaniem i zaangażowaniem. Nie było dla Niej rzeczy niemożliwych. Potrafiła zimą w wielkie śniegi, w warunkach zdawałoby się niemożliwych, zabrać się gdzieś na jakąś ciężarówkę i przywieźć potrzebny prowiant, sprzęt, leki, nigdy nie dbając o siebie”. Następny etap pracy zawodowej to lata 1949-1954. Pełniła wówczas funkcję inspektora pielęgniarstwa i wizytatora średnich szkół medycznych w Wydziale Zdrowia Miejskiej Rady Narodowej w Łodzi. Rachela Hutner charakteryzując Jej pionierską działalność w tym mieście pisała: „..nic co pielęgniarskie nie było Jej obce. Przede wszystkim znała ludzi, ich osobiste troski, możliwości, motywy działania. Do swej pracy miała stosunek żarliwy, w żadnej sprawie nie było Jej wszystko jedno”. W 1954 r. Maria przeniosła się do Białegostoku i została kierownikiem szkolenia w Szkole Pielęgniarstwa a 1956 r. przyjechała do Warszawy i pełniła tę funkcję w Szkole Instruktorek Pielęgniarstwa przy ul Kasprzaka 17. Brała czynny udział w przekształcaniu tej szkoły w dwuletnie Studium Nauczycielskie Średnich Kadr Medycznych. W tym czasie ukończyła studia pedagogiczne na Uniwersytecie Warszawskim z wynikiem bardzo dobrym. Nigdy z tego powodu ani też ze względu na nienajlepsze zdrowie, nie żądała żadnych ulg w wymiarze czasu pracy. Była w pełni oddana pracy i ludziom z którymi się zetknęła. Jednym pomagała, innym wskazywała drogę, zachęcała i umacniała w działaniu a przede wszystkim nauczała. Zajęcia z pielęgniarstwa prowadziła z dużym talentem pedagogicznym wykorzystując różnorodne metody nauczania. W czasie ćwiczeń zwracała uwagę, ale zawsze przyjaźnie, doradczo z uśmiechem. We wspomnieniach studentek pozostała jako prawdziwy wychowawca, życzliwy i zawsze rozumiejący młodzież, umiejący zganić i pochwalić. Poza nauczaniem prowadziła drużynę harcerską. Bez względu na pogodę grupa piechurów pod egidą pani Marii wyruszała brzaskiem na szlaki turystyczne. Wyposażone w kochery, menażki maszerowały, paliły ogniska, piekły kiełbasę, śpiewały piosenki harcerskie, których tekst zawsze znała w całości. Z wycieczek wracały pełne wrażeń i niewyczerpanych pomysłów, wzbogacone w wiedzę historyczną popartą wspomnieniami z „lat wojny”. W latach 1962-64 została dyrektorem Studium Nauczycielskiego i kontynuowała pracę związaną z pielęgniarstwem i jego zadaniami. Przenosiła i dostosowywała do naszych warunków doświadczenia zdobyte w Belgii i RFN, gdzie przebywała na stypendium Światowej Organizacji Zdrowia. W 1964 r. została powołana na stanowisko inspektora do spraw pielęgniarstwa w szefostwie Ministerstwa Obrony Narodowej. Uczyła pielęgniarki organizacji i specyfiki pracy w warunkach polowych. Jeździła z nimi na ćwiczenia dzieląc trudy i niewygody w szpitalu polowym. Stawiała wysokie wymagania moralne pielęgniarkom wojskowym. Szczególną uwagę zwracała na właściwy stosunek do pracy i do własności społecznej. Wymagała bardzo od siebie, ale i od personelu. Nazywano Ją „żelazne ręce w aksamitnych rękawiczkach”. Cieszyła się wielkim autorytetem i szacunkiem. Jako oficer i pielęgniarka zajmowała się wieloma sprawami nie tylko pielęgniarskimi. Była sekretarzem naukowym, brała czynny udział w przygotowaniu wielu poważnych konferencji międzynarodowych, w których aktywnie uczestniczyła. Wydała Biuletyn Informacyjno-naukowy dla pielęgniarek wojskowych. Była współautorką siedmiojęzycznego słownika opracowanego dla wojskowej służby zdrowia. Z wojska odeszła w 1974 r. w randze kapitana i rozpoczęła pracę w Ośrodku Metodycznym przy Studium Nauczycielskim, które przy Jej współudziale zostało połączone z istniejącym Centralnym Ośrodkiem Średnich Kadr Medycznych. Tu w Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Średnich Kadr Medycznych przy ul. Spartańskiej 1 w Warszawie pełniła funkcję dyrektora do 1977 r. Dała się poznać jako dojrzały pracownik naukowy, myśliciel, bystry obserwator, analityczny umysł. W tym okresie powstały Jej publikacje naukowe: książka „Praca pielęgniarki” i skrypt „Pielęgnowanie i metodyka nauczania pielęgniarstwa w szkołach medycznych”. Oprócz zagadnień dotyczących nauczania pielęgniarstwa zajęła się problemami istoty pracy pielęgniarki. Wprowadziła pielęgniarstwo do grup nauk humanistycznych., nauki o człowieku i jego właściwościach. Jej liczne publikacje służyły wielu pielęgniarkom wśród nich studentkom Wydziału Pielęgniarstwa Akademii Medycznej w Lublinie, gdzie prowadziła wykłady. Przez 25 lat pracy zawodowej gromadziła dane do publikacji „Historia tworzenia się i rozwoju średnich zawodów medycznych na tle dziejów Polski”. Zamierzała ukończyć to dzieło będąc już na emeryturze, na którą odeszła ze względu na zły stan zdrowia w 1977 r. Nie myśląc o sobie rozpoczęła pracę społeczną w Komitecie Opieki nad Ludźmi Starszymi, którą kontynuowała do ostatnich chwil życia. Zmarła nagle 17 maja 1980 r. Pozostała w pamięci osób, które Ją znały jako uczciwy człowiek, przyjaciel młodzieży, wielki umysł, zasłużona pielęgniarka, skromna, nie uzurpująca sobie praw do zaszczytów. W styczniu 1981 r. została wpisana w poczet Patronek Medycznego Studium Zawodowego nr 1 im. „Pielęgniarek Warszawy” w Warszawie przy ul. Parkowej 23.

Opracowała Iwona Czapska na podstawie:

- dokumentów będących w archiwum Studium;

- wywiadu przeprowadzonego przez Iwonę Czapską z prof. Jerzym Minczewskim

- wspomnień o Marii Minczewskiej napisanych przez: Rachelę Hutner, Zofię Łysionek, Krystynę Święcicką, Irenę Szarkowską, Marię Wróblewską, Marię Zarembiankę-Mirecką;

- artykułu z „Pielęgniarki i Położnej” nr 9, 1980 r.

Materiały archiwalne w CAPP przy ZG PTP

 

Świadectwo dojrzałości z 19  listopada 1944 r Zaświadczenie z Warszawskiej Szkoły Pielęgniarstwa 28 maja 1948 r. Dyplom Uniwersytetu Warszawskiego - 1959 r.

 

mianowanie do stopnia kapitana w korpusie osobowym oficerów służby zdrowia 9 maja 1968 r.
w korpusie osobowym oficerów służby zdrowia
powołanie na Dyrektora Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Średnich Kadr Medycznych 29 stycznia 1974
nagroda I stopnia Ministerstwa  Oświaty i Wychowania

 


zdjęcie niedługo przed śmiercią
nekrologi po śmierci Marii Minczewskiej